{"id":1570,"date":"2015-10-12T16:16:03","date_gmt":"2015-10-12T14:16:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/?p=1570"},"modified":"2021-03-30T18:16:47","modified_gmt":"2021-03-30T16:16:47","slug":"colloque-international-entre-loeil-et-le-monde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/","title":{"rendered":"Entre l\u2019\u0153il et le monde (1740-1840)"},"content":{"rendered":"<p><strong>Entre l\u2019\u0153il et le monde: dispositifs et exp\u00e9dients d&rsquo;une nouvelle \u00e9pist\u00e9mologie visuelle dans les sciences de la nature (1740-1840), Colloque international organis\u00e9 par l&rsquo;Universit\u00e9 de Neuch\u00e2tel, en collaboration avec le Mus\u00e9um d&rsquo;histoire naturelle de Neuch\u00e2tel.<\/strong><\/p>\n<p>Lieu: Mus\u00e9um d&rsquo;histoire naturelle, rue des Terreaux 14, 2000 Neuch\u00e2tel<\/p>\n<p>L&rsquo;\u00e9pist\u00e9mologie visuelle subit, au XVIIIe si\u00e8cle, de nombreux bouleversements. Dans l&rsquo;espace des sciences de la nature, le perfectionnement de la microscopie et l\u2019int\u00e9r\u00eat croissant pour les micro-organismes, notamment, conduit les savants \u00e0 se pencher sur des objets invisibles \u00e0 l\u2019\u0153il nu, dont l\u2019identification peut s\u2019av\u00e9rer extr\u00eamement complexe : comment d\u00e9crire ce qui a \u00e9t\u00e9 vu ? Comment diriger la vision d\u2019autres observateurs vers les m\u00eames objets ? Les \u00e9changes sur le type de mat\u00e9riel \u00e0 utiliser, les pr\u00e9parations \u00e0 effectuer, t\u00e9moignent d\u2019une prise de conscience progressive de la complexit\u00e9 de l\u2019acte d\u2019observation ; celui-ci r\u00e9sulte toujours d\u2019une forme d\u2019apprentissage, d\u00e9termin\u00e9 non seulement par les circonstances concr\u00e8tes de l\u2019observation, mais \u00e9galement par la mise en place d\u2019un langage, qui participe activement du processus de reconnaissance.<\/p>\n<p>Il ne s\u2019agit donc plus uniquement de voir : tout le savoir sur la nature semble se construire autour d\u2019une exigence de \u00ab mise en sc\u00e8ne \u00bb (exp\u00e9rimentale, textuelle, iconographique), qui dicte comment voir et comment dire ce qui a \u00e9t\u00e9 vu ; par r\u00e9ciprocit\u00e9, cette mise en sc\u00e8ne guide le regard et le pousse \u00e0 chercher \u2013 et appr\u00e9hender \u2013 certains objets plut\u00f4t que d\u2019autres. Par cons\u00e9quent, voir n\u2019est plus un acte spontan\u00e9 : l\u2019acte perceptif int\u00e8gre une proc\u00e9dure norm\u00e9e, comme l\u2019est \u00e9galement, de plus en plus, le discours qui en rend compte.<\/p>\n<p>De mani\u00e8re \u00e0 rendre cette rencontre aussi coh\u00e9rente que possible, nous focaliserons notre attention sur les tensions qui surgissent progressivement entre l\u2019id\u00e9al d\u2019une vision et d\u2019un rendu mim\u00e9tiques de la nature, et les d\u00e9calages qu\u2019implique l\u2019activit\u00e9 concr\u00e8te de la vision.<br \/>\nIl s\u2019agira plus particuli\u00e8rement de probl\u00e9matiser la mise en visibilit\u00e9, ou mise en sc\u00e8ne d\u2019une observation \u00e0 laquelle il semble impossible d\u2019acc\u00e9der \u00ab naturellement \u00bb, en nous concentrant sur les dispositifs et exp\u00e9dients visuels qui postulent un rapport d\u2019imm\u00e9diatet\u00e9 entre l\u2019\u0153il et l\u2019objet ou, au contraire, le mettent en question.<\/p>\n<p>Cette rencontre est envisag\u00e9e comme le deuxi\u00e8me volet du colloque \u00ab\u00a0\u201eDer Augen Bl\u00f6digkeit\u201c. Trugwahrnehmungen und visuelle Epistemologie im 18. Jahrhundert. \/ \u00ab La b\u00eatise des yeux \u00bb. Illusions des sens et \u00e9pist\u00e9mologie visuelle au XVIIIe si\u00e8cle\u00a0\u00bb qui a eu lieu \u00e0 Neuch\u00e2tel en novembre 2014.<\/p>\n<p>Le Mus\u00e9um d\u2019histoire naturelle de Neuch\u00e2tel proposera aux participants une pr\u00e9sentation de quelques-uns de ses fonds iconographiques<\/p>\n<p>Conception et organisation :<br \/>\nNathalie Vuillemin (Universit\u00e9 de Neuch\u00e2tel)<br \/>\nEvelyn Dueck (Martin-Luther-Universit\u00e4t Halle-Wittenberg)<br \/>\nRossella Baldi (Universit\u00e9 de Neuch\u00e2tel \/ Mus\u00e9e international d\u2019horlogerie)<br \/>\nHanna Secher Fromell (Universit\u00e9 de Neuch\u00e2tel)<\/p>\n<p>\u2192 <a href=\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-programme-unine.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Programme du colloque<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Entre l\u2019\u0153il et le monde: dispositifs et exp\u00e9dients d&rsquo;une nouvelle \u00e9pist\u00e9mologie visuelle dans les sciences de la nature (1740-1840), Colloque international organis\u00e9 par l&rsquo;Universit\u00e9 de Neuch\u00e2tel, en collaboration avec le Mus\u00e9um d&rsquo;histoire naturelle de Neuch\u00e2tel. Lieu: Mus\u00e9um d&rsquo;histoire naturelle, rue des Terreaux 14, 2000 Neuch\u00e2tel L&rsquo;\u00e9pist\u00e9mologie visuelle subit, au XVIIIe si\u00e8cle, de nombreux bouleversements. Dans [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3512,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,27],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1570","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-actualite","8":"category-colloques","9":"czr-hentry"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Entre l\u2019\u0153il et le monde (1740-1840) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"SGEAJ\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/\"},\"author\":{\"name\":\"SGEAJ\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/6bd2b59ee4319b4a54912921450cebf6\"},\"headline\":\"Entre l\u2019\u0153il et le monde (1740-1840)\",\"datePublished\":\"2015-10-12T14:16:03+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-30T16:16:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/\"},\"wordCount\":519,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg\",\"articleSection\":[\"Actualit\u00e9\",\"Colloques\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/\",\"name\":\"Entre l\u2019\u0153il et le monde (1740-1840) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg\",\"datePublished\":\"2015-10-12T14:16:03+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-30T16:16:47+00:00\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg\",\"width\":3490,\"height\":4942},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/\",\"name\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\",\"description\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization\",\"name\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png\",\"width\":659,\"height\":335,\"caption\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/6bd2b59ee4319b4a54912921450cebf6\",\"name\":\"SGEAJ\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/author\/sgeaj\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Entre l\u2019\u0153il et le monde (1740-1840) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"SGEAJ","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/"},"author":{"name":"SGEAJ","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/6bd2b59ee4319b4a54912921450cebf6"},"headline":"Entre l\u2019\u0153il et le monde (1740-1840)","datePublished":"2015-10-12T14:16:03+00:00","dateModified":"2021-03-30T16:16:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/"},"wordCount":519,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg","articleSection":["Actualit\u00e9","Colloques"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/","name":"Entre l\u2019\u0153il et le monde (1740-1840) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg","datePublished":"2015-10-12T14:16:03+00:00","dateModified":"2021-03-30T16:16:47+00:00","inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloques\/colloque-international-entre-loeil-et-le-monde\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/2015-colloque-entre-loeil-et-le-monde-affiche-unine.jpg","width":3490,"height":4942},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/","name":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","description":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts","publisher":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization","name":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png","contentUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png","width":659,"height":335,"caption":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/6bd2b59ee4319b4a54912921450cebf6","name":"SGEAJ","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/author\/sgeaj\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1570"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5767,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1570\/revisions\/5767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}