{"id":8658,"date":"2026-10-30T08:43:11","date_gmt":"2026-10-30T07:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/?p=8658"},"modified":"2026-10-30T08:43:14","modified_gmt":"2026-10-30T07:43:14","slug":"colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/","title":{"rendered":"Colloque sur Jean-Pierre de Crousaz (20 et 21 novembre 2026)"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les 20 et 21 novembre 2026 se tiendra \u00e0 l\u2019Universit\u00e9 de Lausanne un colloque consacr\u00e9 \u00e0 \u00ab Jean-Pierre de Crousaz (1663-1750). L\u2019horizon du travail intellectuel saisi par la correspondance \u00bb, organis\u00e9 par B\u00e9atrice Lovis, membre de notre Soci\u00e9t\u00e9.<\/h3>\n\n\n\n<p>Jean-Pierre de Crousaz, intellectuel lausannois et figure marquante des Lumi\u00e8res suisses de la premi\u00e8re moiti\u00e9 du XVIII<sup>e<\/sup> si\u00e8cle, a \u00e9t\u00e9 reconnu de son temps pour ses ouvrages de logique, d\u2019esth\u00e9tique, d\u2019\u00e9ducation et de math\u00e9matiques. Ce colloque propose de r\u00e9examiner la trajectoire de Crousaz \u00e0 la lumi\u00e8re de son travail quotidien et d\u2019offrir une contextualisation fine de ses choix \u00e0 l\u2019heure de possibles bifurcations. L\u2019\u00e9tude de sa correspondance permet notamment de cerner les enjeux des opportunit\u00e9s dont il se saisit \u2013 ou auxquelles il renonce \u2013 et de comprendre, m\u00eame si tout n\u2019est pas r\u00e9ductible \u00e0 des strat\u00e9gies consciemment pr\u00e9\u00e9tablies, l\u2019importance d\u2019engagements lourds de r\u00e9percussions sur sa carri\u00e8re et sa r\u00e9putation. D\u2019autre part, l\u2019\u00e9tude de ce vaste corpus permet aussi de construire des analyses par-del\u00e0 les diff\u00e9rentes postures qui peuvent \u00eatre les siennes \u2013 le philosophe, le math\u00e9maticien, l\u2019esth\u00e8te, l\u2019homme politique, ou encore le p\u00e9dagogue \u2013 et par-del\u00e0 les fronti\u00e8res disciplinaires qui sont loin d\u2019\u00eatre fig\u00e9es dans la premi\u00e8re moiti\u00e9 du XVIII<sup>e<\/sup> si\u00e8cle. Le colloque pr\u00e9sentera \u00e9galement quelques plateformes et bases de donn\u00e9es valorisant la correspondance d&rsquo;autres savants suisses contemporains.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u2019\u00e9v\u00e9nement s\u2019inscrit dans le <a href=\"https:\/\/crulh.univ-lorraine.fr\/recherche\/sources-transferts-editions-et-pratiques-editoriales\/croco-edition-numerique-de-la\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Projet CroCo<\/a> (\u00ab\u00a0\u00c9diter la correspondance de Crousaz\u00a0\u00bb, 2025-2026), soutenu par la Maison des sciences de l\u2019homme de Lorraine (Nancy) en partenariat avec la Biblioth\u00e8que cantonale et universitaire de Lausanne (BCUL), la plateforme <a href=\"https:\/\/lumieres.unil.ch\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Lumi\u00e8res.Lausanne<\/a> (lumieres.unil.ch), la section d\u2019Histoire et le Centre Nucleus de la Facult\u00e9 des lettres de l\u2019Unil.<\/p>\n\n\n\n<p>Le colloque se tiendra \u00e0 l\u2019Universit\u00e9 de Lausanne (Anthropole, salle 5146). Il est \u00e9galement possible d\u2019y participer en ligne via le lien suivant : <a href=\"https:\/\/teams.microsoft.com\/meet\/3136536085078646?p=xLqobmYeabEn5CjEgz\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">lien Teams<\/a> ; en cas de probl\u00e8me, veuillez \u00e9crire \u00e0 <a href=\"mailto:beatrice.lovis@unil.ch\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">beatrice.lovis@unil.ch<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/colloque-crousaz-2026-programme-8sojsu0.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:600px\" aria-label=\"Contenu embarqu\u00e9 Colloque_Crousaz_2026_programme_8Sojsu0.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-abdcd0cf-c7a1-4af4-9a66-91e2f7a5d605\" href=\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/colloque-crousaz-2026-programme-8sojsu0.pdf\">Colloque_Crousaz_2026_programme_8Sojsu0<\/a><a href=\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/colloque-crousaz-2026-programme-8sojsu0.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-abdcd0cf-c7a1-4af4-9a66-91e2f7a5d605\">Herunterladen<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Les 20 et 21 novembre 2026 se tiendra \u00e0 l\u2019Universit\u00e9 de Lausanne un colloque consacr\u00e9 \u00e0 \u00ab Jean-Pierre de Crousaz (1663-1750). L\u2019horizon du travail intellectuel saisi par la correspondance \u00bb, organis\u00e9 par B\u00e9atrice Lovis, membre de notre Soci\u00e9t\u00e9. Jean-Pierre de Crousaz, intellectuel lausannois et figure marquante des Lumi\u00e8res suisses de la premi\u00e8re moiti\u00e9 du XVIIIe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":8359,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,27],"tags":[175,67,68,90,101],"class_list":{"0":"post-8658","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-actualite","8":"category-colloques","9":"tag-conference-fr","10":"tag-enlightenment-fr","11":"tag-knowledge-fr","12":"tag-networks-fr","13":"tag-switzerland-fr","14":"czr-hentry"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Colloque sur Jean-Pierre de Crousaz (20 et 21 novembre 2026) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mich\u00e8le Steiner\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/\"},\"author\":{\"name\":\"Mich\u00e8le Steiner\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/f9930dca12b3bd252d469f244e700c60\"},\"headline\":\"Colloque sur Jean-Pierre de Crousaz (20 et 21 novembre 2026)\",\"datePublished\":\"2026-10-30T07:43:11+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-30T07:43:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/\"},\"wordCount\":357,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png\",\"keywords\":[\"Conference\",\"Enlightenment\",\"Knowledge\",\"Networks\",\"Switzerland\"],\"articleSection\":[\"Actualit\u00e9\",\"Colloques\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/\",\"name\":\"Colloque sur Jean-Pierre de Crousaz (20 et 21 novembre 2026) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png\",\"datePublished\":\"2026-10-30T07:43:11+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-30T07:43:14+00:00\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png\",\"width\":1104,\"height\":787},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/\",\"name\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\",\"description\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization\",\"name\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png\",\"width\":659,\"height\":335,\"caption\":\"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/f9930dca12b3bd252d469f244e700c60\",\"name\":\"Mich\u00e8le Steiner\",\"url\":\"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/author\/msteiner\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Colloque sur Jean-Pierre de Crousaz (20 et 21 novembre 2026) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Mich\u00e8le Steiner","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/"},"author":{"name":"Mich\u00e8le Steiner","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/f9930dca12b3bd252d469f244e700c60"},"headline":"Colloque sur Jean-Pierre de Crousaz (20 et 21 novembre 2026)","datePublished":"2026-10-30T07:43:11+00:00","dateModified":"2026-10-30T07:43:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/"},"wordCount":357,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png","keywords":["Conference","Enlightenment","Knowledge","Networks","Switzerland"],"articleSection":["Actualit\u00e9","Colloques"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/","name":"Colloque sur Jean-Pierre de Crousaz (20 et 21 novembre 2026) - Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png","datePublished":"2026-10-30T07:43:11+00:00","dateModified":"2026-10-30T07:43:14+00:00","inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/actualite\/colloque-sur-jean-pierre-de-crousaz-20-et-21-novembre-2026\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png","contentUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/mhl-invi164crousazjeanpi3-e1774619119806.png","width":1104,"height":787},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#website","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/","name":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","description":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts","publisher":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#organization","name":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png","contentUrl":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/cropped-logo-xviiies-horiz-abreuviations-bleues.png","width":659,"height":335,"caption":"Schweizerische Gesellschaft f\u00fcr die Erforschung des 18. Jahrhunderts (SGEAJ - SSEDS)"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/#\/schema\/person\/f9930dca12b3bd252d469f244e700c60","name":"Mich\u00e8le Steiner","url":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/author\/msteiner\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8658"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8661,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8658\/revisions\/8661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sgeaj.ch\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}